Yıl 1995 Kozyatağı’nda işyerimdeyim. Masamda 80’lerden kalma eski bir radyo ve bir programı dinliyorum. Radyo sunucusu, bir yarışmadan bahsediyor “vereceğim telefon numarasını ilk arayan kişiye bir bilgisayar kursu hediye edeceğim” diyor. Boş bir anım, canım da sıkılıyor, telefona baktım acaba denesem mi dedim içimden. O ara sunucu telefon numarasını söylemeye başladı ben de telefonu aldım çevirmeye başladım. O da ne çalmaya başladı ve bir kadın açtı telefonu “ tebrikler siz kazandınız” dedi. “İstediğiniz gün Kadıköy Sistem Eğitim Kurumlarına uğrayın ve kursunuzu başlatın” dedi ve tebrik edip kapattı. Evet o gün o telefon kapandı ve benim için yepyeni bir sayfa açılmış oldu.
Bilgisayarla tanışmam işte böyle oldu. Altı ay boyunca her cumartesi Pazar koşa koşa kursa gidiyordum. Üç saatlik kurstan beş saati doldurup öyle çıkıyordum. Öğrenmeye aç yıllarımdı, dolu dolu altı ay öylece geçmişti. Artık bilgisayara, bir şeyler sorup Enter’a basarak cevaplarını alıyordum. Yeni yeni şeyler öğreniyordum. Bir nevi şimdiki yapay zekanın temelleri aslında o dönemlerde atılmıştı ve tahmin edemeyeceğimiz kadar hızla ilerleme kaydediliyordu.
Aradan koca bir 30 yıl geçti. O dönem yazarak anlaştığımız bilgisayarlar, 30 yıl boyunca bizlerden aldığı soruları, cevapları, bilgi deposu haline getirerek diğer adı big data olan devasa bir veri bankası kurdu. İlk bakışta bir çılgınlık gibi görünse de aslında çok basit soru cevap mekanizması şeklinde çalışan yapay zeka artık doğmuş oldu. Tabi bir farkla, çünkü artık bize bir şeyler yazmak, bir şeyler söylemek dışında verdiğimiz bilgiler doğrultusunda günlerce uğraşıp yapamadığımız çizimler, grafikler, videolar, görseller üretmeye de başladı. Daha da ötesi tedavi maksatlı, insan vücudunda tıbbi müdahaleler de bile kullanılmaya başlandı. Günlük hayatımıza öyle bir giriş yaptı ki; artık kombimizin arıza yaptığında modelini verip çözümlerini birkaç saniye içinde önümüze getirdi. Telefonumuzun mikrofonuna doğru öksürüp duyduğu boğaz sesine göre hastalığımızın niteliğini söyler noktaya geldi. Ya da yolda kaldırıma takılıp düştüğümüzde kolumuzdaki akıllı saatimiz, anında yakınlarımıza düştüğümüzün durum bildirimini iletmeye başladı. Ve daha neler neler.
Bir yanda bu gelişmeler olurken, diğer yanda “yapay zeka da neymiş, yeni yeni icat istemezük” diye gezinen ve her yeniliğe karşı olan bir kesim var. Sorsan her şeyi bu kesim bilir aslında. Bu kesim insanlar genelde kahvehaneler ve sokak röportajlarında karşımıza çıkarlar ve bütün bilgi birikimlerini bizlerle paylaşırlar. Sorulur mesela bu insanlara; Kanımıza kırmızı rengini veren şey nedir diye? Verdikleri cevaplar aynen şöyledir; kiraz, domates, karpuz… böyle devam eder. Yine bu arkadaşlara 2’nin yarısının 1 fazlası sorulur, 4 diyen, 1 diyen, 3 diyen çıkar. Bu kesim insanlar dünyanın düz olduğunu hala düşünmektedir mesela.
Sonuç olarak; yapay zekayı karşımıza alıp “ bak dostum, aramızdaki ilişkide duygusallığa yer yok, ben sana bir şeyler soracağım sen de bana cevaplarını vereceksin, bilmediklerimi öğreteceksin. Sen bana karışma ben de sana” diyerek anlaşma yapacaksın. Öyle ya da böyle yapay zeka dostumuz hayatımızın tam ortasında yaşamaya devam edecek. Onu sağa sola, öne arkaya çekmeye gerek yok, yok etmeye de gücümüz yok zaten. Onunla yaşamaya ya alışacağız ya da alışacağız.